Uzmanlar koronavirüsten etkilenen Dünyanın dört bir yanındaki insanların tuvalet kağıdı istiflemesini FOMO’ya dayandırıyorlar.
FOMO (fear of missing out), yani kaçırma korkusu. Uzmanlar insanların bu korkunun etkisiyle sürü psikolojisi halinde hareket ettikleri görüşünde.
Koronavirüs tehlikesi altında bulunan Dünyanın her yerinde insanlar tuvalet kağıdı almak için yarışıyor.
Beşiktaş’taki zincir marketlerde de benzer durumlar yaşandı. Özellikle sokak aralarında bulunan zincir marketlerde tuvalet kağıdı fiyatlarının diğerlerine nazaran daha uygun fiyatlı olması sebebiyle durum daha yoğun bir şekilde gözlemlendi.
Araştırmacılara göre tuvalet kağıdı istiflemesi, şubat ayı başında Hong Kong’da başladı. Çin’in koronavirüs sebebiyle tuvalet kağıdını ihraç etmeyi durduracağına dair yanlış bir söylenti, insanları ürünü stoklamaya teşvik etti.
Dünya genelinde panik halindeki satın alma fotoğraflarının görülmesi, tuvalet kağıdı için kavga eden insanların videolarda izlenmesi küresel bir tuvalet kağıdı histerisi oluşturdu.
Koronavirüs vakasının tespit edildiğinin açıklanmasından bir kaç gün önce Whatsapp üzerinden yayılan un ve makarna mesajı da aynı etkiyi yarattı.
Bu durum, insanların gelecek hakkında belirsizliklerle karşılaştıklarında, başkalarının davranışlarını kendilerine örnek aldıkları şeklinde tanımlanıyor.
İktisatçılar da böylesi durumlarda tüketicinin stoklama yapmasını, kriz büyüdüğünde güçlü olma, krizi kontrol altında tutma gibi düşünceleri kapsayan normal tüketici davranışları olduğunu belirtiyor.
Bu tip kriz durumlarında paranın önemi kalmıyor. Çünkü ürün olmazsa; ürünü satın alacak paranın da bir kıymeti kalmıyor. Para veya değerli kağıt yerini her yerde aynı değeri görebilen altın gibi değerli madenlere bırakıyor.
Son haftalarda altındaki yükseliş; borsadaki düşüş tam olarak bu durumu tanımlıyor.
Tüm bunların yanında irrasyonel stoklama, fiyat artışlarına yol açtığı gibi kıtlıklar yaratabiliyor. Bugün ülkemizde yaşanan kolonya kıtlığında olduğu gibi ürünleri fazla satın alan kişiler, hem fiyatların artmasına hem de diğer insanların bu ürünlerden mahrum kalmasına sebep oluyor.
Economist.com’dan KAL’ın karikatürü olaya son noktayı koyuyor.
Yurdaer Akmaz / PAZAR YAZILARI
Tv Beşiktaş Dış Haber